Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Aberystwyth

Aberystwyth

Aberystwyth - tref brifysgol fywiog a chyrchfan glan môr Fictoriannaidd gyda promenâd a phier; man delfrydol i aros i ddarganfod Llwybr yr Arfordir ar hyd glannau Bae Ceredigion. Mae dewis da o lefydd i aros yng nghanol tref Aberystwyth, neu yn y wlad o'i chwmpas; Profwch raglen wych o ddigwyddiadau chwaraeon ac arlwy celfyddydol rhyngwladol a chymunedol i fwynhau ar draws y flwyddyn. Mwynhewych olygfeydd godidog Aberystwyth - y machlud, y môr ac adar y ddrycin yn heidio bob gaeaf. Gwelwch fyfyrwyr a chyn fyfyrwyr yn 'cicio'r bar' - traddodiad diddorol pen y promenad, o dan Graig Glais. Sefydlwyd Prifysgol Aberystwyth - Y Coleg ger y Lli - ym 1872.  

Aberystwyth yw prif leoliad y ddrama ditectif  Y Gwyll

Aberystwyth

Tref enwog am ei choleg ger y Lli, a'r beirdd, cantorion ac actorion a feithrinwyd yma. Dyma ffocws sawl ymgyrch nodedig, a lleoliad rhai o brif sefydliadau a busnesau Cymru gyfoes.

Aberystwyth - cyrchfan gwyliau

Mae'r adeiladau ar hyd promenâd Aberystwyth wedi cadw eu cymeriad pensaerniol Fictorianaidd, fel llawer o adeiladau nodedig y dref. Ond crybwyll enwau strydoedd y dref ei bod yn llawr hyn na hynny. Ewch am dro o gwmpas y dref i ddarganfod mwy, neu mentrwch i fyny i gaer hynafol Pendinas, i'r de o'r harbwr a'r dref. Cewch olygfa heb ei hail o Fae Ceredigion o Ynys Enlli i Ynys Aberteifi, Eryri, Pumlumon a'r Preseli.

Am olygfa o'r dref a'r arfordir, dringwch Craig Glais mewn steil gyda Rheilffordd Y Clogwyn, agorodd ym 1896, Dyma'r rheilffordd o'i math hiraf ym Mhrydain, sy'n dringo 778 troedfedd (237 metr) i ben Craig Glais, neu fel y'i gelwir yn lleol 'Consti' (neu Constitution Hill). Cofiwch gicio'r bar ar y Promenad yng nghysgod y graig - fe ddaw o lwc, a sicrhau y cewch ddod nol, medden nhw.

Yn 1901 agorwyd Rheilffordd Dyffryn Rheidol er mwyn mynd ag ymwelwyr lan y dyffryn i ymweld a rhaeadrau enwog Pontarfynach.

 Heddiw mae Rheilffordd Cwm Rheidol yn cynnig ystod o braofiadau difyr, gan gynnwys tripiau cerddorol, 'sgod a sglod', Calan Gaeaf a tripiau Sion Corn.

Aberystwyth am noson allan arbennig

Mae Aberystwyth yn gyfleus ar gyfer dod ynghyd o'r de a'r gogledd, ac yn gyrchfan siopa a noson allan i ardal eang.

 

Cewch ddewis o berfformiadau comedi, cerddoriaeth, ffilm a theatr, ac arddangosfeydd yn theatrau, galeriau a stiwdios Canolfan Celfyddydau Aberystwyth - un o ganolfannau celfyddyddydol mwyaf Cymru.

 

Yn ogystal ag orielau, theatr, sinema a neuadd gyngherddau, mae caffi siapau clef a llyfrau a stiwdios artistiaid. Mae Ysgol Gelf y Brifysgol â chasgliad arbennig o gelf gain o'r 15fed ganrif i'r cyfoes mewn adeilad yn agos i ganol y dref.

Aberystwyth - porth i hanes Cymru

Adeilad Llyfrgell Genedlaethol Cymru sydd i'w weld ar draws y dyffryn wrth ddod i mewn i Aberystwyth o'r de. Ond mae'n llawr mwy na llyfrgell a chanolfan academaidd gyda dros 5 miliwn o lyfrau. Cyflwynir arddangosfeydd ar agweddau o hanes Cymru, ein ffordd o fyw a'n henwogion, gyda deunyddiau o gasgliad maith o luniau, recordiadau, peintiadau ac arteffactau yn ogystal a mapiau, llyfrau, llawysgrifau a deunydd o'r archif ddigidol. Dewch ar daith dywys rhad ac am ddim i ddarganfod mwy.

 

Mae traddodiadau'n fyw yng Ngheredigion ac mae Amgueddfa Ceredigion yn lle gwych i ddechrau darganfod Ceredigion ddoe a heddiw, gan gynnwys casgliad o ddodrefn a gwisgoedd traddodiadol, lluniau a chelf gyfoes, a rhaglen fywiog o arddangosfeydd, cyngherddau a ddigwyddiadau eraill.

Saif castell Aberystwyth yn dyst i hanes hir a chythryblus. Gwelwch furiau cerrig a godwyd gan Edward I wedi iddo oresgyn Llywelyn Ein Llyw Olaf; cofiwch am warchae Owain Glyndwr cyn cipio'r castell nôl i'r Cymry ddwy ganrif yn ddiweddarach; dychmgwch fwrlwm bathdy brenhinol Siarl y Cyntaf wrth i arian mwynfeydd Mynyddoedd y Cambria gael ei droi'n sylltau; gwelwch y difrod o fomio'r Rhyfel Cartref, ac archwiliwch gerrig yr Orsedd - pob un o ardal wahanol o Gymru.

 

Aberystwyth - canolfan gelfyddyd geltaidd

Aberystwyth yw cartref Canolfan Uwchefrydiau Cymreig a Cheltaidd Prifysgol Cymru a Comisiwn Brenhinol Henebion Cymru. 

Cedwir cysylltiadau cryf rhwng Aberystwyth a'i gefeilddrefi Celtaidd a thramor: St Brieuc yn Llydaw, Esquel ym Mhatagonia a Kronberg yn yr Almaen. Ewch am dro ar hyd y promenâd i weld sawl un o faneri gwledydd lleiafrifol Ewrop y gallwch adnabod.

Siopa a bwyta allan yn Aberystwyth

Cydnabyddir Marchnad Ffermwyr Aberystwyth yn un o'r goreuon ym Mhrydain, ac mae siopau annibynnol diddorol yn y dref hefyd yn ogystal a'r siopau cadwyn stryd fawr.

Does dim curo'r dewis o lefydd i fwyta yn Aberystwyth gyda'r caffis, tafarndai a bwytai sydd yn cynnig cinio a byrbrydau yn ystod y dydd. Neu beth am dretio'ch hunan a'r teulu neu ffrindiau i noson allan yn un o fwytai Aberystwyth - mae rhywbeth yn llythrennol at ddant pawb - pysgod a sglodion, tapas Sbaeneg, prydau Eidalaidd, Groegaidd neu Asiaidd, neu mwynhewch y dewis ar fwydlenni'r gwestai a bwytai ar lan y môr sy'n cynnig coginio modern Cymreig o'r radd flaenaf.

Os ewch ond cam ymhellach cewch ddewis ehangach eto - te prynhawn mewn gwesty moethus, neu pryd da o fwyd mewn tafarn bentref gyfeillgar.

​​​​​​​​​​
Digwyddiadau
Gwyliau celfyddydol
Cynhelir gwyliau cenedlaethol a rhyngwladol yn Aberystwyth, gan gynnwys Gwyl Bensaerniaeth Cymru, Gwyl Ffotograffiaeth Ryngwladol LENS, Agor Drysau - Gwyl perfformio i gynulleidfaoedd ifanc , a'r Wyl Serameg Ryngwladol.

 
Comedi
Cynhelir Gwyl Gomedi Aberystwyth am benwythnos cyfan ym mis Hydref, mewn lleoliadau diddorol ar draws y dref.  Ond cewch gyfle i weld perfformiadau comedi yn Aberystwyth bob mis, gyda Clwb Comedi Aberystwyth. 

Cerddoriaeth
Mae Aberystwyth yn le gwych i ddod i fwynhau cerddoriaeth o bob math - o gyngherddau clasurol Musicfest ym mis Gorfennaf i hwyl gwyl Big Tribute ym mis Awst, cyngherddau roc a phop a gwerin cyfoes, bandiau pres ar y prom, a chorau - dwsin ohonnynt, pob un a'i steil unigryw.

Aberystwyth yw cartref Gwobrau'r Selar a Gigs Cantre'r Gwaelod.

 
Chwaraeron
Gwyl Feicio Aberystwyth yw un o uchafbwyntiau'r calendr seiclo yng Ngheredigon, gyda beicwyr rhyngwladol yn dod i'r dref i gystadlu.

   
Aberystwyth yw ffocws cystadlu ar rwyfo celtaidd, for rasio ceffylau mewn harnais, golf, rygbi a pheldroed, heb son am agyfeiriannu, syrffio a rasus triathlon.

Treftadaeth a hanes
​​Mae Amgueddfa Ceredigion yn llawer mwy na chasgliad o greiriau. Mae hefyd yn adeilad o nod ac yn ganolfan gelfyddydol fywiog, gyda pherfformiadau drama, comedi a miwsig, sgyrsiau,gweithdai celf ac ystod o weithgareddau i'r teulu cyfan.  Mae nepell o Archifdy Ceredigion, lle gallwch ddarganfod mwy am bobl y Sir, ei diwydiannau a'r ystadau mawr. 



Sgyrsiau a darlithoedd

Yn ogystal a chynadleddau a sgyrsiau yn y Brifysgol mae cyfleoedd i ddarganfod archifau a chasgliadau Cymru yn Llyfrgell Genedlaethol Cymru gyda arbenigwyr mewn llenyddiaeth, celf, gwleidyddiaeth, ffilm a darlledu Cymru a'r gwledydd Celtaidd. 

Lle i enaid gael llonydd

 
Peidiwch gadael Aberystwyth heb alw draw yn Llanbadarn Fawr, lle mae arddangosfa hyfryd o groesau Celtaidd yn ein hatgoffa o bwysigrwydd celfyddydol y safle. Dyma lle bu Silien yn olrahin hanes Dewi Sant, lle cafodd Dafydd ap Gwilym​ ysbrydoliaeth i'w farddoniaeth. 

Gallwch ddarganfod mwy am nifer o gapeli ac eglwysi diddorol yn ardal Aberystwyth gyda Llefydd Llonydd

Lle i aros
Mae Aberystwyth yn lle delfrydol i aros, am benwythnos bant, hoe canol wythnos, neu fel canolfan i grwydro Ceredigion a |Chanolbarth Cymru, Llwybr yr Arfordir neu Fynyddoedd y Cambria.
 
Mae dewis da o lety o fewn tafliad carreg o'r môr, gan gynnwys bwyty gyda llety, gwestai glan môr traddodiadol, gwestai bach cyfforddus neu hostelau.
 
Mae dewis pellach o lefydd i aros naill ai ar gyrion y dref, neu yn y wlad o gwmpas Aberystwyth - bythynnod a gwestai.
 
Cliciwch yma am restr o lefydd i aros a draws Ceredigion.
Ble i aros

​Mae Canolfan Groeso Aberystwyth yng nghanol y dref, nepell o'r promenâd.


Galwch i mewn i fwcio tocynnau, a chael cyngor ar ble i fynd a beth i'w wneud yn Aberystwyth a thu hwnt.