Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Aberteifi

Mae tref hanesyddol Aberteifi a'r castell a saif ar lan yr afon Teifi, yn fwrlwm gyda digwyddiadau o bob math, siopau annibynnol, marchnadoedd a galeriau celf, ac arfordir hyfryd ar garreg y drws.

Castell Aberteifi

Saif castell Aberteifi ar safle strategol ger aber yr afon Teifi. Bu ymladd taer drosto rhwng tywysogion Cymreig brenhinoedd Lloegr. Adeiladwyd y castell carreg cyntaf ar y safle gan yr Arglwydd Rhys, a ddewisodd ddathlu trwy gynnal gŵyl - yr Eisteddfod gyntaf erioed.

Bydd Castell 12fed ganrif Aberteifi yn agor i'r cyhoedd ar Ebrill 15fed 2015 ar ôl gwaith adfer gwerth £12 miliwn. Bydd ymwelwyr yr unfed ganrif ar ugain yn gallu mwynhau gerddi ac adeiladwaith hanesyddol y castell, arddangosfa yn olrhain 900 mlynedd o hanes, a rhaglen o ddigwyddiadau trwy'r flwyddyn. Mae llety hunan ddarpar a gwely a brecwast ar gael o fewn muriau'r castell hefyd, parc chwarae antur i'r plant a bwyty moethus gyda golygfa dros yr afon.

Aberteifi - tref a phorthladd hanesyddol

Harri'r VIII roddodd siartr i dref Aberteifi yn 1543 ac erbyn y 18fed ganrif Aberteifi oedd porthladd pwysicaf de Cymru. Yn y 18fed ganrif a’r 19eg, roedd diwydiant adeiladu llongau ffyniannus yma ac roedd y porthladd yn llwytho pysgod, llechi, briciau, rhisgl coed ar gyfer y tanerdai, yd a chwrw. Roedd hefyd yn fan cychwyn i lawer o ymfudwyr ar eu hantur i Ogledd America a thu hwnt.

Un o ddigwyddiadau poblogaidd calendr y dref yw Dydd Sadwrn Barlys, a gynhelir yn Aberteifi ar ddydd Sadwrn olaf Ebrill bob blwyddyn i ddathlu bywyd cefn gwlad gyda gorymdaith o geffylau gorau'r ardal, a thracatorau a cheir o bob math.

Cadwch eich llygaid ar y digwyddiadur i wybod pryd bydd cardigan wlan Aberteifi - 'cardigan' wedi ei gwau a'i haddurno gyda golygfeydd o hanes lliwgar y dref.

Canolfan gelfyddydol brysur

Adlewyrchir diwylliant bywiog y dref yng nghanolfan gelfyddydau Theatr Mwldan sy’n cynnwys sinema ac oriel a dewis eang o adloniant proffesiynol. Gerllaw, mewn adeilad eco trawiadol, lle mae Theatr Byd Bychan yn cynnig adloniant cyfoes a phob math o weithgareddau. Neuadd dref Aberteifi yw canolfan brysur arall y dref, tra bod sawl galeri yn y dref a'r cyffiniau'n arddangos celf o bob math. Ac wrth gwrs, mae Gŵyl Fawr Aberteifi’n enwog drwy Gymru.

Siopa, bwyd a diod yn Aberteifi

Yn y neuadd dref hanesyddol y cynhelir marchnad dan do Aberteifi. Dyma safle marchnad cig a llaeth yr ardal 'slawer dydd. Heddiw, bore Sadwrn yw'r diwrnod i siopa am ffrwythau a llysiau ffres ar y llawr uchaf, lle mae caffi hefyd i fwyhau clonc a phaned.

Mae'n bleser ymweld â siopau annibynol Aberteifi, sy'n ymfalchïo mewn cyflenwi nwyddau o safon, crefftau lleol diddorol a chelf ysbrydoledig, ac wrth gwrs bwyd da lleol - bara, cig, ffrwythau a llysiau, teisennau cartref a chwrw wedi ei fragu'n lleol. Cewch siopau llawn cymeriad yn gwerthu dillad, esgidiau, llyfrau ac offer tŷ.

Mae dewis da o lefydd i fwyta yn Aberteifi, o gaffis cartrefol, i fwytai cyfoes yn cynnig pitsa a barbeciw, a chyfle i fwynhau gwledd a golygfa dywysogaidd ym mwyty Castell Aberteifi.

Bob mis Awst, cynhelir Gwyl Bwyd ac Afon Aberteifi, sy'n dathlu amrywiaeth a safon cynhyrchwyr bwyd annibynnol yr ardal a thu hwnt - gwneurthurwyr caws, cigyddion, pysgotwyr a phobyddion - dros 70 o stondinau bwyd, arddangofeydd coginio ac adloniant hwyliog.

Aros yn Aberteifi a'r cyffiniau

Mae dewis da o lety ar gael yn Aberteifi a'r cyffiniau. Os ydych yn chwilio am westy, gwely a brecwast, bwthyn hunan arlwy, gwersyll neu gastell! Am fanylion am lefydd i aros yng Ngheredigion, edrychwch ar ein tudalennau llety.​​​​​

Mae Canolfan Croeso Aberteifi wedi ei lleoli yn adeilad Theatr Mwldan, ac mae staff cyfeillgar a phrofiadol yno i'ch cynorthwyo i ddod i adnabod y dref, Ceredigion ac ardaloedd cyfagos. Galwch i mewn!