Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Llanon

Mae pentref Llanon wedi’i enwi ar ôl y santes Non, mam Dewi Sant. Sefydlwyd y pentref drwy siartr ym 1215 a nodai fod yr Arglwydd Rhys ap Gruffudd yn rhoi’r tir i Esgob Tyddewi. Wedyn trosglwyddwyd y tir i fynachod Sistersaidd Ystrad Fflur ac ar linell y traeth, fel yn Aberarth, gwelir eu trapiau pysgod canoloesol.

Llanon

Llanon

Hyd yn oed cyn hynny, roedd Eglwys Llansantffraid a thir i’r gogledd o afon Peris wedi’i roi i Urdd Marchogion Ysbyty Sant Ifan o Jerwsalem. Mae’r eglwys hon wedi’i chysegru i santes arall, sef y santes Ffraid o Iwerddon, gan adlewyrchu’r cysylltiadau rhwng y ddwy wlad a phwysigrwydd masnach ar draws Fôr Iwerddon.

O bentref ychydig o filltiroedd i mewn i’r tir o Lanon, sef Bethania, y daw’r dŵr ffynnon a geir ym mhoteli glas enwog Tŷ Nant.​​​

Gwneid defnydd cyson o’r darn tir ffrwythlon a gwastad rhwng Llanon a Llanrhystud i dyfu haidd a arweiniodd at ddigonedd o fragu anghyfreithlon yn nechrau’r 19eg ganrif. Efallai mai dyna pam y bu i sawl capten llong ymddeol i godi tŷ sylweddol yn Llanon.​​​​​​​