Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Twyllo’r Diafol

Mae amryw o chwedlau Ceredigion yn adrodd hanesion am dwyllo’r diafol. Yr un mwyaf adnabyddus ohonynt yw’r chwedl sy’n gysylltiedig ag adeiladu’r bont gyntaf o dair ym Mhontarfynach.

Twyllo’r Diafol

Twyllo’r Diafol

Ceir hanes am hen wraig oedd angen croesi afon Mynach i gasglu ei buwch. Cynigiodd y diafol adeiladu pont iddi ar yr amod y byddai ef yn meddiannu’r peth cyntaf byw i groesi’r bont. Cytunodd yr hen wraig, ac adeiladwyd y bont. Cyn iddi groesi taflodd grystyn o fara ar draws y bont a rhedodd ei chi ar ei ôl. Cafodd y diafol ysbryd y ci a chafodd yr hen wraig ei buwch yn ôl.

Llwyddodd Dafydd Llwyd o Ysbyty Ystwyth dwyllo’r diafol hefyd. Cytunodd y cai’r diafol ei ysbryd petai’n cael ei gladdu naill ai y tu mewn neu tu allan i ffiniau’r fynwent. Ond roedd Dafydd yn gallach na’r diafol a mynnodd cael ei gladdu o dan wal y fynwent.

Mae chwedlau eraill yn adrodd hanesion am y diafol yn ceisio dwyn y clychau o dŵr eglwys Llanarth ond iddo gael ei rwystro gan y ficer. Mae olion carnau’r diafol yn ceisio dianc ar garreg fedd yn y fynwent.