Skip Ribbon Commands
Skip to main content

Twm Sion Cati

​Cymeriad adnabyddus am ddwyn oddi ar y cyfoethog, twyllo’r diegwyddor, a’i haelioni i’r tlawd oedd Twm Sion Cati. Ogof ym Mynyddoedd Cambria, yn ôl yr hanes, oedd ei guddfan.

​Twm Sion Cati

Nid lleidr penffordd rhithiol oedd Twm Sion Cati ond person o gig a gwaed. Ganwyd Twm Sion Cati  ym Mhorth y Ffynnon ar gyrion Tregaron tua 1530. Ei enw iawn oedd Thomas Jones. Dihangodd i Genefa yn 1557, ond ddwy flynedd yn ddiweddarach cafodd faddeuant gan y frenhines Elisabeth I, sy’n crybwyll mai dianc oedd rhag erledigaeth grefyddol yn hytrach na chuddio rhag dicter pobl a dwyllwyd ganddo.

Yn ei henaint priododd Twm aeres weddw, fe’i apwyntwyd yn Ynad Heddwch a daeth yn hanesydd ac achyddydd uchel ei barch.

Ysgrifennod T Llew Jones am anturiaethau Twm Sion Cati, ac yn y 1970au bu cyfres deledu ar y BBC yn seiliedig ar y straeon – Hawkmoor.

Ewch i Ganolfan y Bardud yn Nhregaron i weld copi o ewyllys Twm a dilynwch drywydd Twm Sion Cati.